شه‌ری چالدێران ئه‌و شه‌ره‌ بوو كه‌ عوسمانیه‌كان و سه‌فه‌ویه‌كان عوسمانیه‌كان به‌ سه‌رۆكایه‌تی سوڵتان سه‌لیمی یه‌كه‌م و سه‌فه‌ویه‌كانیش به‌ سه‌رۆكایه‌تی شا ئیسماعیلی سه‌فه‌وی بوو ئه‌م شه‌ره‌ له‌ به‌رواری 23ی ئابی سالی 1514 ز له‌ ده‌شتی چالدێران بوو كه‌ ده‌كه‌ویته‌ باكووری رۆژهه‌لاتی ده‌ریاچه‌ی وان وه‌ 16 میر و سه‌ركرده‌ كورده‌كان دایانه‌ پال ده‌وله‌تی عوسمانی له‌به‌ر ئه‌وه‌...ی شا ئیسماعیل زۆر توند بوو له‌گه‌ل میر و سه‌ركرده‌ كورده‌كان بۆیه‌ له‌و شه‌ره‌دا شا ئیسماعیل شا ئیسماعیل به‌ برینداری له‌ شه‌ره‌كه‌ رزگری بوو دوای ئه‌وه‌ سوڵتان سه‌لیمی یه‌كه‌م چووه‌ ناو شاری ته‌ورێز كه‌ ئه‌كاته‌ پایته‌ختی سه‌فه‌ویه‌كان دواتر هاته‌وه‌ ناو پایته‌ختی خۆی به‌لام ده‌سه‌لاتی سه‌فه‌وی به‌ ته‌واوی له‌ كوردستان زۆر لاواز بوو.

بێگومان چاو ناسكترین ئه‌ندامه‌ له‌ له‌شی مرۆڤ ، بۆیه‌ ده‌بێ زۆر ئاگامان لێی بێو گرینگی زۆری پێبده‌ین بۆ ئه‌وه‌ی له‌ ڕۆناكی ژیان بێ به‌ش نه‌بین . زۆر له‌ ئێمه‌ كاتێك شتێك ( نمونه‌: تۆز و خۆڵ یان زینده‌وه‌ری بچوك ) ئه‌چێته‌ ناوی یه‌كسه‌ر ده‌ست ده‌كا به‌ خوراندن و كوشینی چاوه‌كه‌ ، ئه‌و خوراندن و ده‌ست لێدانه‌ وا ده‌كات شته‌كه‌ زیاتر بچێته‌ ناو قوڵایی چاوه‌كه‌ی هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ی زه‌حمه‌ت ده‌بێ وه‌له‌ داهاتودا چاوه‌كه‌ توشی كێشه‌ی زۆر ده‌بێته‌وه‌ بۆ یه‌

كاتێك هه‌ر شتێك چووه‌ ناو چاومانه‌وه‌ په‌یره‌وی ئه‌م خاڵانه‌ بكه‌ین :-

1- به‌ هیچ جۆرێك ده‌ست له‌ چاوت مه‌ده‌.

2- چاوت قه‌پات بكه‌و تاماوه‌یه‌ك مه‌یكه‌وه‌ تاوه‌كو فرمێسكه‌كه‌ رزیان ده‌كات ده‌ست ده‌كه‌ن به‌ ده‌ردانی فرمێسك كه‌ فرمێسكه‌ چاو ئه‌شواته‌وه‌ و شته‌كه‌ فرێ ئه‌داته‌ ده‌ره‌وه‌.

3-دووای ئه‌وه‌ ڕاسته‌و خۆ چاوه‌كانت بشۆ به‌ ئاوی پاك.

4-وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی دوور بین له‌وه‌ی كه‌ ئه‌وشتانه‌ بچنه‌ ناو چاومان وا باشتره‌ چاویلكه‌ به‌كار بهێنین.

به‌هیوای چاوێكی ته‌ندروست و گه‌ش بۆ گشت لایه‌ك